Σχόλιο του
seismografos (bloger και σχολιαστης στο blog της
lifo)σε παλαιότερη ανάρτηση της
Νατάσας Ζαχαροπούλου σχετικά με το Μήνα Φωτογραφίας και την "αναδρομική" έκθεση του
Tod Papageorge, καθώς και μερικές σκεψεις περί φωτογραφίας πάλι από τον ίδιο. Με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο και του ζητάω εκ των προτέρων συγνώμη που παίρνω την πρωτοβουλία και το δημοσιεύω αυτόνομο, αλλά μια και ξεκίνησε η έκθεση καλό είναι να θυμηθούμε... και να σκεφτούμε...
"Στις ΗΠΑ πάντα είχαν μιά μειονεξία(και γενικά σ'όλο τον αγγλοσαξωνικό κόσμο):δεν είχαν ποτέ τα εκθαμβωτικά,πληθωρικά ταλέντα που είχε η Ευρώπη στο τομέα παραγωγής εικόνας οποιουδήποτε είδους,είτε αυτό είναι ζωγραφική ,είτε είναι φωτογραφία,είτε είναι σινεμά(στο σινεμά πχ στη συντριπτική τους πλειοψηφία οι μεγάλοι σκηνοθέτες ήταν Ευρωπαίοι).Ομως οι ΗΠΑ είναι μιά μεγάλη δύναμη και στα πλαίσια τών δημοσίων σχέσεων της έπρεπε να δείξει τη γηγενή παραγωγή και με τίς μεθόδους τού μάρκετινγκ να τη προωθήσει και να τη παρουσιάσει σαν κάτι αντάξιο τής δύναμης της.Κλασσικό παράδειγμα η μεγαλύτερη φούσκα που δημιουργήθηκε ποτέ στο τομέα τών εικαστικών τεχνών,ο Γουώρχολ.Αυτόν είχαν,αυτός θέλησε να παίξει με το παιχνιδάκι τού μαρκετινγκ ,νάτος ο σούπερ-ήρωας των εικαστικών στην Αμερική.Κατι ανάλογο έγινε και με τη φωτογραφία.Αληθινά μεγάλο,δημιουργικό με πρωτότυπο και στέρεο έργο ταλέντο δεν υπήρξε ποτέ στην Αμερική στο τομέα τής φωτογραφίας.Κι όμως το είχαν τόση πολλή ανάγκη και αυτό!Ο κλήρος λοιπόν έπεσε,ανάμεσα σε κάποιους άλλους και σε δύο παντελώς αδιάφορους αλλά καλά δικτυωμένους φωτογράφους,τον Γουώλκερ Εβανς και τον Ρόμπερτ Φράνκ.Ο πρώτος είχε ένα στοιχείο ενδιαφέροντος ναιβισμού,ο δεύτερος προσπαθώ ακόμα να καταλάβω τί είχε,φαντάζομαι οτι κάποια στιγμή μέχρι να πεθάνω θα το ανακαλύψω.Λοιπόν αυτοί οι δυό έγιναν οι ήρωες μιάς φωτογραφικής αντίληψης πολύ αμερικανικής(ειδικά ο δεύτερος,που είναι και λίγο καλτ φιγούρα )που ήθελε μιά φωτογραφία ψιλομίζερη,ψιλοζοφερή,ψιλοκλαψιάρικη,αγέλαστη,μουρτζούφλα,γκρινιάρικη ,κατσούφικη δηλαδή μιά φωτογραφική αντίληψη που φοβόταν να γελάσει ή έστω να χαμογελάσει μη και δε τη θεωρήσουν σοβαρή.Σίγουρα ο Εβανς δεν είναι αδιάφορος φωτογράφος,έχει καλ΄΄υτερη συγκρότηση και προφανώς αίσθηση τής φόρμας,ταλέντο όμως και μεγάκλο δημιουργό σε καμία περίπτωση δε μπορείς να το πείς.Ο δεύτερος,ο Φράνκ,όπως είπα το ψάχνω ακόμη να βρώ τί διάολο τού βρήκαν πέρα απο την εξώφθαλμη αταλαντοσύνη του που στη τόση της ακραία μορφή μπορεί νάναι και ...ταλέντο.Αυτ΄΄ων των δύο φωτογράφων συνεχιστής -αλλά και απολογητής-είναι ο Τοντ Παπατζορτζ.Αν για τούς πρωτους δεν αξίζει να δώσει κανείς δυό αράδες γιατί θα πρέπει να το κάνει γιαυτόν που τούς θαυμάζει?Απέναντι σ'ολο αυτό τών ορυμαγδό αταλαντοσύνης η Ευρώπη έχει να επιδείξει πολλαπλάσια ταλέντα και δημιουργούς.Τώρα φαντάζομαι οτι κυρίαρχησε σα κριτήριο για την επιλογη του στι φωτοφεστιβάλ αφενός οτι ο εν λόγω απολογητής είναι ελληνικής καταγωγής(μιά σκασίλα!) και οτι φυσικά θα σπονσοράρεται πλουσιοπάροχα απο εταιρείες που ασκούν πολιτιστική πολιτική για λογαριασμό τής χώρας τους πχ η Κοντακ.Αυτούς έχουν σα δημνιουργούς,μ'αυτούς θα πορευτούν.Δεν αξίζει καν ν'ασχοληθεί κανείς μαζί του όσους τίτλους ,βραβεία και περγαμηνές κι αν παρουσιάζει.Υπάρχει μιά ,μονο μ-ι-ά φωτογραφία του που νάχει μείνει εντυπωμένη?Ουτε μιά,όλες αδιάφορες,χωρίς φόρμα,χωρίς πνευμνατικότητα,χωρίς αίσθημα,μόνο με τη κουτοπονηριά τού ασπρόμαυρου να το παίζει καλλιτεχνία(και στο λέω εγώ που δουλευώ σχεδόν αποκλειστικά με ασπρόμαυρο στο προσωπθικό μου έργο).Ολο μαζί το έργο του συγκεντρωμένο δε κάνει ένα καρέ δεύτερης διαλογής ενός δευτερης διαλογής ας πούμε τσέχου φωτογράφου.
/Οι κρίσεις μου αυτές δεν είναι αντιαμερικανισμός αλλά αντικειμενική διαπίστωση.Απλά σε κοινωνίες κάπως πουριτανικές και βασικά προτεσταντικής σύνθεσης και κυριαρχίας η εικόνα είναι σπρωγμένη κάπως πίσω.Γι'αυτό το ίδιο συμβαίνει και σε χώρες όπως η Αγγλία ή οι Σκανδιναυικές.Η δημιουργία εικόνας είχε πάντα δευτερεύντα χαρακτήρα ακόμα και άν σχημάτιζαν σοπουδαίες συλλογές και μουσεία.Δεν ήταν ποτέ δυνατά ενσωματωμένη στη καθημερινότητα τους,όπως ήταν -και είναι- στίς μεσογειακές χώρες,κυρίως τίς καθολικές."
Επίσης ακολουθεί ένα ακόμη σχόλιο του ίδιου στην ίδια ανάρτηση...
"Παιδιά αν είναι να χρειάζεται να "ξέρετε" απο φωτογραφία για να τη καταλάβετε τότε το πουλάκι πέταξε,τότε η τέχνη γίνεται ερμητική και τότε παύει πιά να επικοινωνεί ,άρα παύει να είναι τέχνη,αλλά γίνεται βίτσιο τού κάθε παρακαλλιτέχνη με θολωμένο μυαλό.Μακριά απο μάς τα φούμαρα.Η μεγάλη τέχνη ακόμα κι άν καμιά φορά είναι δυσπρόσιτη, πάντα σού αφήνει χαραμάδες για να μπείς, δε σού κλείνει τη πόρτα κατάμουτρα.Τώρα την καλλιτεχνία του στύλ Παπατζόρτζ τη κατασκευάζουν οι παμφλέτες τών εξίσου άσχετων επιμελητών. Λόγια, λόγια, λόγια, λόγια....Μην κολώνετε. Εχετε τη συγκρότηση και την ευαισθησία και το ένστικτο και πολύ σωστά λέτε ότι εδώ δεν νιώθετε να συμβαίνει τίποτε, γιατί πολύ απλά δε συμβαίνει τίποτε.Ολα βρίσκονται στο μυαλό τού φωτογραφου που ενδεχομένως κάτι νά' θελε να πεί αλλά -ανίκανος και ανεπαρκής καθώς είναι-δε τα κατάφερε κι έτσι κρεμιέται απο τίς επεξηγήσεις και τα κείμενα.Χρειάστηκε ποτέ κατι τέτοιο να συμβεί στον Καρτιε-Μπρεσσόν ή στον Μπιλ Μπράντ?Αυτοί οι τελευταίοι γιατί τα καταφέρνουν χωρίς τις επξηγηματικές λεζάντες και τα βαθύρηχα κείμενα?"
.jpg)
